همه چیز درباره باغ ارم شیراز | تاریخچه، معماری و نکات بازدید

باغ ارم شیراز، این نگین سبز و باستانی در دل شهر شاعران و عاشقان، یکی از زیباترین مقاصد گردشگری ایران است که هر ساله گردشگران زیادی را از سراسر جهان به خود جذب می ‌کند. این باغ بی ‌نظیر که تلفیقی از هنر معماری، طبیعت و تاریخ است، فضایی آرامش ‌بخش و رویایی را برایتان فراهم می ‌آورد. اگر قصد دارید زیبایی ‌های بی ‌بدیل این باغ و سایر جاهای دیدنی شیراز را از نزدیک ببینید، خرید بلیط هواپیما شیراز اولین قدم برای یک سفر خاطره ‌انگیز خواهد بود. در ادامه با ما همراه باشید تا نگاهی به داستان و ویژگی‌ های باغ ارم بیندازیم.

باغ ارم شیراز در یک نگاه

ویژگی	اطلاعات
موقعیت	شیراز، بلوار ارم، خیابان ارم
قدمت	دوره سلجوقی (عمارت فعلی: دوره قاجار)
مساحت	حدود ۱۲.۷ هکتار (هسته اصلی) + ۷۰.۵ هکتار حریم
سبک معماری	چهارباغ ایرانی با عمارت قاجاری
مالکیت	دانشگاه شیراز (بخش گیاه‌شناسی: دانشکده کشاورزی)
ثبت جهانی	میراث جهانی یونسکو، ۱۳۹۰ (۲۰۱۱ میلادی) — کد ۱۳۷۲-۰۰۲
جاذبه ویژه	سرو ناز هزارساله، بلندترین سرو شیراز
ساعات بازدید	هرروز از ساعت ۸ صبح (پایان بازدید: نیازمند راستی‌آزمایی)
بهترین زمان سفر	اردیبهشت‌ماه (فصل بهار) و فصل پاییز
دسترسی	مترو (ایستگاه میدان نمازی)، اتوبوس، خودروی شخصی
تماس	۰۷۱۳۲۲۷۲۵۳۸

درباره باغ ارم شیراز

باغ ارم شیراز یکی از مشهورترین و زیباترین باغ ‌های ایرانی است که به ‌عنوان یکی از جواهرات معماری و طبیعت در شهر شیراز شناخته می ‌شود. این باغ با مساحتی بالغ بر 100 هکتار، ترکیبی بی ‌نظیر از طراحی باغ ایرانی و معماری مدرن را به نمایش می‌ گذارد. مسیرهای پهن و راهروهای زیبا، حوض ‌ها و فواره‌ های متعدد، درختان بلند و گل ‌های رنگارنگ، فضایی آرام و دل ‌نشین را برای بازدیدکنندگان فراهم کرده است. گلستان ‌های متنوع و باغ‌ های گیاه‌ شناسی، همراه با مجموعه‌ های هنری و تاریخی، باغ ارم را به مکانی ایده ‌آل برای استراحت و لذت بردن از زیبایی ‌های طبیعی و فرهنگی تبدیل کرده است.

باغ ارم شیراز یکی از باغ ‌های تاریخی و چشم‌ نواز ایران است که قدمت آن به دوره سلجوقیان می ‌رسد. این باغ با معماری ایرانی و طراحی زیبا شامل عمارت ‌ها، باغ‌ های گیاه‌ شناسی و تنوع گسترده‌ ای از گیاهان از نقاط مختلف جهان است. نام باغ در متون تاریخی و سفرنامه ‌های مربوط به قرن‌ های دهم و یازدهم هجری دیده می ‌شود و در طول تاریخ بارها توسط خاندان ‌های مختلف اداره شده است. یکی از مهم‌ ترین تغییرات در این باغ در زمان قاجار و به دستور حسین ‌علی‌ خان نصیرالملک انجام شد که به زیبایی عمارت و باغ افزوده شد​.

در دوره معاصر، این باغ به دانشگاه شیراز واگذار شده و بخش گیاه‌ شناسی آن در اختیار دانشکده کشاورزی قرار گرفته است. باغ ارم به دلیل ویژگی ‌های برجسته معماری و طبیعی، در سال ۱۳۹۰ به‌ عنوان یکی از باغ ‌های ایرانی در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد.

چرا به آن باغ ارم می گویند ؟

نام “ارم” در زبان عربی و هم چنین در قرآن به معنای بهشت به کار رفته و به همین دلیل این باغ را ، “باغ بهشت” نیز می نامند . روایت دیگری درباره داستان افسانه ای “باغ ارم شداد” است که شداد باغی زیبا و بی همتا برای خود ساخته بود . تمتمی این روایت ها جنبه داستانی دارد و ارتباط تاریخی مستقیمی با باغ ارم شیراز ندارد.باغ ارم شیراز به دلیل فضای دل‌انگیز، معماری زیبا و گل‌ها و درختان سرسبزش، شایستگی این نام باشکوه را به‌خوبی نشان می‌دهد.

معماری باغ ارم

باغ ارم شیراز نمونه ‌ای بی ‌نظیر از تلفیق هنر معماری و طراحی باغ ایرانی است که بازدیدکنندگان را مجذوب خود می‌ کند. این باغ دارای یک عمارت مرکزی است که نمایی چشم‌ نواز با تزیینات کاشی‌ کاری ‌های رنگارنگ و نقوش اسلیمی دارد. ساختمان اصلی به سبک قاجاری طراحی شده و شامل سه طبقه است. طبقه زیرین آن به آب ‌نما و فضای خنک ‌کننده اختصاص دارد که هوای باغ را در فصول گرم تابستان مطبوع می ‌سازد.

یکی از نکات برجسته در معماری این باغ، استفاده از الگوهای تقارن در طراحی محوطه است. مسیرهای اصلی باغ، با درختان بلند و قدیمی همچون سرو و نخل مزین شده‌ اند و حوض‌ های آب در مرکز این مسیرها جلوه ‌ای دلپذیر به فضا بخشیده ‌اند. علاوه بر این، در قسمت عمارت، ستون‌ های بلند با سرستون‌ های مزین به نقوش الهام‌گرفته از طبیعت و تاریخ، شکوه خاصی به بنا داده است. سقف‌ های چوبی و نقاشی‌ های ظریف داخلی نیز نشان‌ دهنده مهارت بالای هنرمندان ایرانی است.

برای علاقه‌ مندان به عکاسی، ترکیب این عناصر با نور طبیعی و فضای سبز باغ، فرصتی بی ‌نظیر برای ثبت لحظات زیبا فراهم می ‌کند. معماری باغ ارم نه‌ تنها نمایانگر ذوق هنری ایرانی است، بلکه ارزش تاریخی آن نیز فرصتی برای شناخت عمیق‌ تر از فرهنگ و هنر این سرزمین فراهم می ‌آورد.

معرفی بخش های مختلف باغ ارم

عمارت اصلی

عمارت مرکزی باغ ارم یکی از زیباترین بناهای قاجاری است که توصیه می کنیم بازدید از آن را از دست ندهید. این عمارت به ‌عنوان قلب این مجموعه شناخته می ‌شود که دارای سه ‌طبقه است که شامل ایوانی بزرگ با ستون ‌های سنگی بلند در نمای جلویی است. سقف ‌های چوبی، کاشی‌ کاری‌ های ظریف و نقاشی ‌های دیواری که صحنه‌ هایی از طبیعت و تاریخ را نمایش می‌ دهند، از دیگر ویژگی‌ های این عمارت هستند. طبقه زیرین این عمارت، به حوض‌خانه ‌ای خنک اختصاص یافته که در روزهای گرم تابستان فضایی دلپذیر را برای بازدیدکنندگان فراهم می ‌آورد.

محوطه باغ و حوض‌ ها

یکی از بخش‌ های جذاب باغ، محوطه اصلی آن است که با طراحی منظم و الهام‌ گرفته از اصول باغ ‌سازی ایرانی شکل گرفته است. مسیرهای سنگ‌ فرش شده با درختان بلند سرو و نخل احاطه شده ‌اند. در امتداد آن ‌ها، حوض ‌های آب مستطیلی با فواره‌ هایی که صدای آرامش ‌بخش آب را ایجاد می ‌کنند، قرار دارد. این بخش از باغ، جایی ایده‌ آل برای قدم زدن، عکاسی و لذت بردن از زیبایی ‌های طبیعی است.

باغ گیاه ‌شناسی

بخش گیاه‌ شناسی باغ ارم شامل مجموعه ‌ای غنی از گونه ‌های گیاهی است که از سراسر جهان گردآوری شده ‌اند. این مجموعه گیاهان نادر و گوناگون، شامل گل ‌ها، درختچه ‌ها و درختان است که به‌ طور منظم در بخش ‌های مختلف باغ کاشته شده ‌اند. این بخش علاوه بر جذابیت بصری، فرصتی برای آشنایی با تنوع زیستی و گونه‌  های نایاب گیاهی فراهم می‌کند.

گلستان ‌های باغ

یکی دیگر از جاذبه ‌های باغ ارم، گلستان‌ های آن است که در فصل ‌های مختلف سال با گل ‌های زیبا و رنگارنگ زینت داده می ‌شوند. این گلستان ‌ها فضایی شاعرانه و رویایی برای گردشگران ایجاد می ‌کنند. در بهار، عطر دلنشین گل‌ ها در سراسر باغ می ‌پیچد و می توانید لحظاتی آرامش بخش را در این گلستان ها تجربه کنید.

حوض مرمرین و فواره‌ ها

حوض مرمرین باغ یکی از بخش ‌های برجسته و قدیمی آن است که در مقابل عمارت اصلی قرار دارد. این حوض با کاشی ‌های فیروزه ‌ای و فواره‌ هایی که در آن تعبیه شده، باغ را به نمادی از زیبایی و طراوت تبدیل کرده است. بازتاب عمارت در آب زلال حوض، تصویری فراموش ‌نشدنی از این مکان ایجاد می‌ کند.

سروناز هزار ساله باغ ارم

یکی از نماد های مشهور باغ ارم، “سروناز هزار ساله” این باغ است که ارتفاع آن بین 35 تا 40 متر و قدمت آن به بیش از هزار سال می رسد. این سرو در بین سروهای بلند بالای باغ ، بلندترین سرو شیراز شناخته می شود و در نزدیکی حوض روبروی عمارت قرار دارد.

کتیبه ها

در باغ باشکوه ارم، کتیبه‌ های مختلفی به چشم می ‌خورد که بیشتر آن‌ ها در دوران نصیرالملک به این مکان اضافه شده‌ اند. قسمت شرقی عمارت اصلی، شش کتیبه با خط نستعلیق بر روی سنگ مرمر نصب شده که تاریخ ساخت آن‌ ها نیز روی این کتیبه‌ ها ذکر شده است.

در دو سوی ایوان بزرگ عمارت نیز دو کتیبه مشابه قرار گرفته ‌اند که هر کدام تصویری از یک سرباز هخامنشی را نمایش می ‌دهد. این سربازان یکی نیزه در دست دارند و دیگری گرزی سنگین، که تلاش شده تا ظاهری شبیه به نقوش تخت جمشید داشته باشند. با این حال در جزئیات و تزیینات به سادگی طراحی شده ‌اند و از شکوه و دقت آثار اصلی فاصله دارند.

همچنین بر سردر عمارت، چندین کتیبه معرق‌ کاری شده با کاشی ‌های زیبا و رنگارنگ را می توانید ببینید که به زیبایی و شکوه این بنا افزوده است. این کتیبه ‌ها با رنگ ‌آمیزی دقیق و طراحی‌ های هنری، نمایی متفاوت و منحصر ‌به ‌فرد برای عمارت ایجاد کرده ‌اند.

هر کدام از این بخش ‌ها در کنار هم باغ ارم را به مکانی فراتر از یک جاذبه گردشگری تبدیل کرده ‌اند. در این باغ تاریخ، هنر و طبیعت به شکلی هماهنگ در کنار هم قرار گرفته ‌اند و تجربه ‌ای خاص را برای بازدید کنندگان به ارمغان می ‌آورند.

ساعات بازدید از باغ ارم و مسیرهای دسترسی به آن

باغ ارم شیراز هر روز از ساعت ۸ صبح تا ۸ شب برای بازدید عموم باز است. بهترین زمان برای لذت بردن از این فضای دلنشین و سرسبز، فصل بهار، به ‌ویژه اردیبهشت ‌ماه است. زمانی که عطر بهار نارنج فضای باغ را پر کرده و زیبایی طبیعت به اوج خود می ‌رسد. با این حال، فصل پاییز با برگ ‌ریزان رنگارنگش نیز جذابیت خاصی دارد و بازدید در این زمان خالی از لطف نیست​.

مسیرهای دسترسی به باغ ارم

• با خودروی شخصی: اگر قصد دارید با ماشین شخصی به باغ ارم بروید، کافی است وارد بلوار شهید چمران شوید و سپس از طریق میدان دانشجو به میدان ارم برسید. در اینجا، با پیچیدن به بلوار ارم می‌ توانید به ورودی باغ دسترسی پیدا کنید.
• با مترو: با استفاده از خط یک متروی شیراز، در ایستگاه میدان نمازی پیاده شوید. سپس با یک پیاده‌ روی کوتاه حدود ۱۰ دقیقه‌ ای به سمت شمال، از طریق بلوار دانشجو و میدان ارم، به باغ برسید.
• با اتوبوس: اتوبوس‌ های متعددی از ایستگاه میدان ارم عبور می ‌کنند. این ایستگاه نزدیک ‌ترین نقطه برای رسیدن به باغ ارم است. شما می توانید پس از پیاده شدن، با کمی قدم زدن به ورودی باغ برسید​.

آدرس دقیق باغ: شیراز، بلوار ارم، خیابان ارم. این باغ در یکی از بهترین مناطق گردشگری شیراز قرار دارد و دسترسی به آن از نقاط مختلف شهر بسیار آسان است.​

مقایسه باغ ارم با سایر باغ‌های شیراز

گردشگرانی که بار اول به شیراز سفر می کنند ،ممکن است برای بازدید از باغ های مختلف شیراز دچار سردرگمی شوند. در جدول زیر ، باغ ارم را با سایر باغ های شیراز مقایسه کرده ایم :

باغ	قدمت	ویژگی اصلی
باغ ارم	دوره سلجوقی، عمارت دوره قاجار	ثبت یونسکو، سرو ناز هزارساله، باغ گیاه‌شناسی
باغ دلگشا	دوره ساسانی	یکی از قدیمی‌ترین باغ‌های تاریخی شیراز
باغ جهان‌نما	دوره تیموری	معماری چهارباغ کلاسیک ایرانی
باغ عفیف‌آباد	دوره قاجار	موزه نظامی در دل باغ

رستوران های نزدیک به باغ ارم

اگر پس از گشت‌ و گذار در این باغ به ‌دنبال تجربه طعم‌ های خاص شیرازی یا صرف غذایی دلپذیر هستید، رستوران ‌های نزدیک به باغ ارم می‌ توانند انتخابی عالی برای شما باشند. در ادامه، بهترین رستوران های شیراز در اطراف این باغ معرفی شده ‌اند.

رستوران هفت‌خوان

فاصله: حدود 10 دقیقه با ماشین
این رستوران با ارائه غذاهای ایرانی، فرنگی و دریایی، در محیطی لوکس و چند طبقه، یکی از بهترین انتخاب ‌ها برای تجربه ‌ای خاص در نزدیکی باغ ارم است.

رستوران شاطر عباس

فاصله: حدود 7 دقیقه با ماشین
این رستوران با فضایی گرم و صمیمی، غذاهای سنتی ایرانی به‌ ویژه کباب ‌های خوشمزه ‌اش، میان محلی‌ ها و گردشگران محبوب است.

کافه ‌رستوران عمارت شاپوری

فاصله: حدود 15 دقیقه با ماشین
در این رستوران تاریخی، می‌ توانید در عمارتی قدیمی با معماری اصیل ایرانی، غذاهای محلی و نوشیدنی ‌های دلچسب را تجربه کنید.

رستوران سنتی باغ راز

فاصله: حدود 12 دقیقه با ماشین
این رستوران با باغی دل ‌انگیز و طراحی سنتی، مکانی ایده ‌آل برای لذت بردن از غذاهای شیرازی مانند کلم‌ پلو و دوپیازه است.

رستوران هتل چمران

فاصله: حدود 20 دقیقه با ماشین
این رستوران که در یکی از بلندترین ساختمان‌ های شیراز قرار دارد، علاوه بر غذاهای متنوع، چشم ‌اندازی زیبا از شهر را به شما هدیه می ‌دهد.

پاسخ سوالات پرتکرار در مورد باغ ارم شیراز