آشنایی با اصطلاحات رایج تور به فارسی و انگلیسی (لغات کاربردی و مهم)
شاید برای شما هم پیش آمده که مثلا برای خرید تور استانبول با چنین تبلیغی مواجه شدهاید : «تور 3 شب و 4 روز استانبول، هتل 4 ستاره با سرویس BB، ترانسفر رایگان و واچر فوری» اما معنی برخی از کلمات را ندانید. نتیجه ندانستن اصطلاحات تور گردشگری ممکن است برایتان گران تمام شود؛ مثلا با تصور بر اینکه هتل همراه با صبحانه و شام است این تور را رزرو کنید اما بعد از اقامت در هتل متوجه شوید که خدمات BB به معنی صبحانه است!
آشنایی با اصطلاحات رایج تور، اولین قدم برای یک انتخاب آگاهانه است. وقتی بدانید که خدمات UALL با ALL و BB فرق دارد، فرق ترانسفر با ترانزیت را بدانید و …، به راحتی میتوانید تور خارجی یا داخلی خود را متناسب با نیاز و علاقه خود انتخاب کنید.
در این مقاله از مجله گردشگری مای سفر، قصد داریم اصطلاحات رایج تور گردشگری را به زبانی ساده و همراه با مثال توضیح دهیم. از انواع تور و اصطلاحات پروازی گرفته تا سرویس های هتل، نکات مالی و مدارک سفر.
تور مسافرتی چیست و چه تفاوتی با خرید جداگانه بلیط دارد؟
تور مسافرتی به معنای مجموعه ای از خدمات سفر است که یک آژانس گردشگری از قبل آن را چیده و با یک قیمت به شما میفروشد. پکیج تور مسافرتی شامل بلیط رفت و برگشت، اقامت در هتل، جابجایی در مقصد و گاهی گشت های شهری میشود.
اما در سفر مستقل، شما بلیط هواپیما، رزرو هتل و برنامه سفر را خودتان میچینید. این روش انعطاف بیشتری دارد و میتوانید هر بخش را با قیمت و شرایط دلخواه خود انتخاب کنید، اما زمان و انرژی بیشتری میطلبد.
| معیار مقایسه | تور مسافرتی | سفر مستقل |
|---|---|---|
| رزرو | یک جا و توسط آژانس | هر بخش جداگانه |
| انعطاف برنامه | کمتر | بیشتر |
| زمان لازم برای برنام هریزی | کم | زیاد |
| مناسب برای | مسافران مبتدی و سفرهای گروهی | مسافران باتجربه و سفرهای سفارشی |
اصطلاحات مربوط به نوع تور
اولین چیزی که لازم است در اسامی مربوط به سفر بدانید، درباره نوع تور است. آشنایی با این اصطلاحات مشخص میکند که شما دقیقا چه چیزی میخرید:
معنی فول پکیج (Full Package)
فول پکیج به این معنی است که تور مسافرتی به طور کامل که شامل بلیط رفت و برگشت هواپیما، هتل، ترانسفر و برنامه شهری است توسط آژانس گردشگری چیده شده است. تور کامل یا همان فول پکیج مناسب افرادی است که نمیخواهند درگیر رزروهای جداگانه شوند.

معنی لند تور (Land Tour)
به تور گردشگری بدون بلیط هواپیما لند تور گفته میشود. این تور فقط شامل خدماتی مثل هتل، ترانسفر و گشت میشود و شما باید خودتان بلیط را جداگانه تهیه کنید. اگر بلیط هواپیمای ارزان تری پیدا کردهاید و قصد سفر با ایرلاین دلخواهتان را دارید، لندتور انتخاب مناسبی برای شماست.
معنی تور چارتر (Charter Tour)
یکی از اصطلاحات رایج تور، تور چارتر میباشد در این مدل آژانس گردشگری کل هواپیما یا تعدادی از صندلی های هواپیما را برای مقصد یا تاریخ مشخصی از ایرلاین اجاره میکند و در قالب تور مسافرتی میفروشد. قیمت تور چارتر معمولا کمتر است، اما تاریخ و ساعت پرواز ثابت است و شرایط تغییر و کنسلی معمولا سخت گیرانه تر است.
معنی تور لحظه آخری (Last Minute)
به تورهایی که تا چند روز مانده به سفر ظرفیتشان تکمیل نشده است و به منظور فروش آنها با قیمت کمتر عرضه میشود، تور لحظه آخری گفته میشود. اگر در مدت زمان کوتاهی میتوانید برای سفر آماده شوید این فرصت را از دست ندهید، اما نباید انتظار داشته باشید که همه چیز بر وفق مراد شما باشد.

معنی تور ترکیبی
تور مسافرتی که چند شهر یا کشور را در یک برنامه پوشش میدهد، تور ترکیبی گفته میشود؛ مانند سفر یک هفته ای به چند شهر ترکیه.
معنی تور گروهی و تور اختصاصی
در تور گروهی شما به همراه تعدادی مسافر دیگر و با برنامه ثابت سفر میکنید. اما تور اختصاصی مختص شما و همسفرانتان برنامه ریزی میشود.

معنی FIT (Free Independent Traveler)
در این مدل خودتان برنامه ریزی سفر را انجام میدهید و آژانس تنها بخش هایی مثل رزرو هتل، ترانسفر فرودگاهی یا گشت شهری را تدارک میبیند. این نوع تور مسافرتی برنامه ثابت گروهی و لیدر همیشگی ندارد و تاریخ برگزاری، مدت زمان اقامت و مسیر انعطاف پذیری بیشتری دارد.
اصطلاحات پروازی در تور
اگر قصد خرید بلیط هواپیما برای سفر داخلی یا خارجی دارید، بهتر است قبل از هر چیزی با اصطلاحات فرودگاهی آشنا شوید:
گیت فرودگاه و شیوه سوار شدن
گیت (Gate) دروازه ای در فرودگاه است که از آن به هواپیما سوار میشوید. شماره گیت را روی کارت پرواز میبینید و نمایشگرهای فرودگاه هم آن را نشان میدهند. گاهی گیت در آخرین لحظه عوض میشود.

معنی ترانسفر یا ترانزیت
ترانسفر و ترانزیت دو تا از اصطلاحات رایج تور هستند که بیش از همه با یکدیگر اشتباه گرفته میشوند.
- ترانسفر (Transfer): به جابجایی زمینی بین فرودگاه و هتل با ون، اتوبوس یا تاکسی ترانسفر فرودگاهی گفته میشود. وقتی تور شما ترانسفر رایگان دارد، یعنی رفت و آمد فرودگاه تا هتل جزو خدمات تور محسوب میشود.
- ترانزیت یا کانکشن (Transit / Connection): به توقف بین دو پرواز در یک فرودگاه میانی پرواز ترانزیتی گفته میشود. در این حالت پرواز شما مستقیم به مقصد نمیرود و در مسیر، در فرودگاه دیگری فرود میآید و سفر را ادامه میدهید. مثلا از تهران به لندن با توقف در فرودگاه استانبول سوار هواپیمای دیگری به مقصد لندن میشوید. بلیط ترانزیتی اغلب ارزان تر است، اما زمان سفر را بیشتر میکند و بسته به کشور ترانزیت ممکن است نیاز به ویزا باشد.
معنی پرواز چارتر و سیستمی
دو اصطلاح پرکاربرد در پرواز، پرواز چارتری و سیستمی است که در ادامه به تعریف آنها پرداختهایم:
- پرواز سیستمی (Scheduled Flight): پروازی که خود ایرلاین با برنامه ثابت اجرا میکند و بلیط آن از طریق سامانه های رسمی فروخته میشود.
- پرواز چارتر: پروازی که آژانس یا شرکتی هواپیما ظرفیت آن را از ایرلاین کرایه میکند. فرق بلیط چارتر و سیستمی در این است که قیمت چارتر اغلب کمتر است، اما شرایط تغییر و استرداد آن معمولا محدودتر از پرواز سیستمی است. پیش از خرید، قوانین را مکتوب بخوانید.
معنی اوکی تو برد (OK to Board)
اوکی تو برد (OK to Board) یعنی مسافر از نظر مدارک و شرایط سفر تایید شده و اجازه سوار شدن به پرواز را دارد. این اصطلاح معمولا در پروازهای بین المللی به کار میرود، مخصوصا وقتی مقصد یا کشور ترانزیت شرایط خاصی برای ورود دارد.
ایرلاین قبل از صدور کارت پرواز، ویزا و پاسپورت شما را بررسی میکند تا مطمئن شود در مقصد، ورود شما پذیرفته میشود. اگر مدارکتان ناقص باشد، با داشتن بلیط هم اجازه سوار شدن نمیگیرید. قبل از سفر، اعتبار پاسپورت و ویزا را با ایرلاین یا آژانس چک کنید.
خدمات VIP و CIP فرودگاه
بعضی مسافران به جای صف های معمول، از خدمات ویژه فرودگاهی استفاده میکنند. این خدمات دو نوع رایج دارد.
خدمات VIP فرودگاه
خدمات VIP (Very Important Person) بسته ای از خدمات ویژه است که هزینه جداگانه دارد و معمولا شامل بخشی از این موارد میشود:
- استقبال و همراهی مسافر از ورود به فرودگاه
- تسریع در چک این و تحویل بار
- کمک در مراحل مهاجرت و کنترل گذرنامه
- سالن انتظار اختصاصی
- پذیرایی سبک
- همراهی تا گیت یا هنگام ورود، تا تحویل بار
این خدمات در هر فرودگاه و شرکت خدماتی فرق دارد. قبل از خرید بپرسید دقیقا چه چیزهایی شامل میشود.

خدمات CIP فرودگاه
CIP (Commercially Important Person) سالن و خدمات ویژه ای برای مسافران خاص است. در بسیاری از فرودگاه ها، سالن CIP جدا از سالن معمولی است و سرعت رسیدگی به امور مسافر بیشتر است. مسافران درجه بالا، اعضای باشگاه های ایرلاین یا کسانی که هزینه جداگانه پرداخت کردهاند از آن استفاده میکنند.

تفاوت VIP و CIP
فرق خدمات CIP و VIP فرودگاه را بسیاری از افراد نمیدانند. به طور کلی VIP بیشتر به «خدمت همراهی و تسریع» اشاره دارد و CIP به «سالن و امکانات اختصاصی». اما بسته به فرودگاه، ممکن است هر دو در یک سرویس ارائه شوند.
سایر اصطلاحات پروازی
- بلیط رفت و برگشت (Round Trip): یکی دیگر از انواع بلیط هواپیما بلیط برای مسیر رفت و بازگشت است.
- بلیط یک طرفه (One Way): فقط یک مسیر مثلا پرواز تهران به استانبول
- بار مجاز (Baggage Allowance): وزن یا تعداد چمدانی که بدون هزینه اضافه میتوانید ببرید.
- کلاس پروازی: انواع کلاس پروازی شامل پرواز اکونومی، بیزینس و فرست است. تفاوت ها در فضای صندلی، غذا، خدمات فرودگاهی و بار مجاز است.
- PNR یا کد رزرو: کدی ترکیبی از حروف و اعداد که رزرو شما را در سیستم ایرلاین مشخص میکند و برای پیگیری یا تغییر بلیط لازم است.
- بورد پس (Boarding Pass): به آن کارت پرواز هم گفته میشود و هنگام چک این صادر میشود. بورد پس شماره پرواز، صندلی و گیت را نشان میدهد.
- اوپن تیکت (Open Ticket): بلیطی که تاریخ برگشت آن مشخص نیست و بعدا تعیین میشود. شرایط آن بین ایرلاین ها متفاوت است و باید از قبل بپرسید.
- پرواز بدون توقف (Non-stop Flight): از مبدا تا مقصد هیچ فرودی در فرودگاه دیگر ندارد.
- پرواز مستقیم (Direct Flight): ممکن است در مسیر یک توقف کوتاه داشته باشید، ولی شما با همان هواپیما و همان شماره پرواز ادامه میدهید و لازم نیست پرواز عوض کنید.
- لی اوور (Layover): مدت انتظار در فرودگاه میانی بین دو پرواز. معمولا از چند ساعت تا کمتر از یک شبانه روز است. اگر خیلی طولانی شود، گاهی به آن استاپ اوور (Stopover) میگویند.
- پرواز واسط (Connecting Flight): پرواز دوم در مسیر ترانزیتی که شما را از فرودگاه میانی به مقصد میرساند.
- جت لگ (Jet Lag): به خستگی و به هم ریختگی خواب بعد از پرواز طولانی و عبور از چند منطقی زمانی جت لگ گفته میشود.

اصطلاحات اقامتی و هتل
در این بخش از مقاله آشنایی با اصطلاحات رایج تور قصد داریم معنی اصطلاحات اقامتی و هتل را بگوییم:
انواع محل اقامت
- هاستل (Hostel): اقامتگاه ارزان با اتاق های مشترک چند نفره است. مناسب مسافران تنها و سفرهای اقتصادی.
- متل (Motel): اقامتگاه کنار جاده که معمولا پارکینگ نزدیک اتاق دارد و برای سفرهای جاده ای مناسب است.
- ریزورت (Resort): مجموعه اقامتی و تفریحی با استخر، ساحل، رستوران و برنامه سرگرمی.
- ویلا (Villa): به خانه مستقل با حیاط یا استخر گفته میشود. مناسب خانواده ها و گروه های دوستانه.
- آپارتمان (Apartment): به واحد مبله با آشپزخانه گفته میشود. برای اقامت طولانی معمولا از هتل به صرفه تر است.
- هوم استی (Homestay): اقامت در خانه یک خانواده محلی، معمولا با صبحانه یا وعدههای دیگر.
انواع سرویس غذایی هتل
مخفف هایی که در کنار نام هتل میبینید، نوع سرویس ارائه شده هتل را نشان میدهد.
| مخفف | نام کامل | معنی |
|---|---|---|
| RO / EP | Room Only / European Plan | فقط اتاق، بدون وعده غذایی |
| BB | Bed & Breakfast | اتاق و صبحانه |
| BB+ | Bed & Breakfast Plus | صبحانه بهعلاوه امکانات یا وعدهای اضافه، مثل نوشیدنی یا میانوعده (تعریف آن بین هتلها فرق میکند) |
| HB / MAP | Half Board / Modified American Plan | صبحانه و یک وعده دیگر (معمولاً شام) |
| HB+ | Half Board Plus | نیمهپانسیون بههمراه مزایایی اضافه، مثل نوشیدنی همراه شام (تعریف آن بین هتلها فرق میکند) |
| FB / AP | Full Board / American Plan | صبحانه، ناهار و شام |
| FB+ | Full Board Plus | تمامپانسیون بهعلاوه مزایایی مثل نوشیدنی همراه غذا |
| AI / ALL | All Inclusive | سه وعده اصلی، میانوعده و نوشیدنیهای معمولی در ساعات مشخص هتل |
| UAI / UALL | Ultra All Inclusive | نسخه گستردهتر آلاینکلوسیو؛ ساعات سرو طولانیتر، رستورانهای تخصصی، نوشیدنیهای بیشتر و خدمات اضافه |
انواع اتاق هتل
از دیگر اصطلاحات تور مسافرتی که باید یاد بگیرید، مربوط به انواع اتاق است که در ادامه معنی تک تک آنها را گفتهایم
- سینگل (Single): اتاق یک نفره
- دبل (Double): اتاق دونفره با یک تخت بزرگ دو نفره
- تویین (Twin): اتاق دو نفره با دو تخت جدا (برای دو دوست یا همکار مناسب تر است).
- تریپل (Triple): اتاق سه نفره
- سوئیت (Suite): اتاق بزرگ تر و لوکس تر، معمولا با بخش نشیمن جدا
- تخت اضافه (Extra Bed): تخت تاشو یا اضافه که با پرداخت هزینه یا رایگان (مثلا برای کودک) به اتاق اضافه میشود.

معنی چک این و چک اوت
چکاین (Check-in) به معنای زمان تحویل گرفتن اتاق و چکاوت (Check-out) به معنی زمان تحویل دادن آن است. در بسیاری از هتل ها چکاین بعد از ظهر و چکاوت حدود ظهر است، اما ساعت دقیق در هر هتل فرق دارد.
اگر پرواز شما صبح زود میرسد یا پرواز برگشتتان شب است، درباره Early Check-in (ورود زودتر) و Late Check-out (خروج دیرتر) بپرسید؛ چرا که این خدمات ممکن است رایگان نباشند.
اصطلاحات مالی و رزرو
در این بخش از آشنایی با اصطلاحات رایج تور به بخش اصطلاحات مالی و رزرو که بسیار نیز پرکاربرد هستند، پرداختهایم:
معنی واچر (Voucher)
واچر هتل سند رسمی تایید خدمات است که معمولا شامل نام هتل، تاریخ اقامت، نوع اتاق و سرویس غذایی است و هنگام ورود به هتل ارائه میشود. آن را چاپ کنید یا نسخه دیجیتال را در گوشی موبایل خود داشته باشید.

معنی پیش پرداخت (Deposit)
به بخشی از مبلغ تور که برای قطعی کردن رزرو پرداخت میشود دپوزیت گفته میشود.
اصطلاحات مربوط به بار و مدارک
در این بخش از آشنایی با اصطلاحات رایج تور، درباره اصطلاحات مربوط به ویزا و مدارک اطلاعات در اختیار شما قرار میدهیم.
ویزا (Visa)
به مجوز ورود به یک کشور ویزا یا روادید گفته میشود. انواع ویزا عبارتند از:
- ویزای توریستی: برای گردش و دیدار کوتاه مدت
- ویزای ترانزیت: برای عبور از کشور ثالث در مسیر پرواز برای پروازهای ترانزیتی
- ویزای فرودگاهی (Visa on Arrival): ویزایی که پیش از سفر از سفارتخانه گرفته نمیشود و بعد از رسیدن به فرودگاه یا مرز کشور مقصد دریافت میکنید. این امکان فقط برای برخی کشورها ارائه میشود و بسته به ملیت مسافر فرق میکند، پس ممکن است برای پاسپورت شما صادر نشود. قبل از خرید تور یا بلیط، شرایط را از منبع رسمی مثل سایت وزارت امور خارجه یا سفارت مقصد بررسی کنید.

بیمه مسافرتی
برای پوشش هزینه های درمانی و بعضی خسارت های سفر بیمه مسافرتی صادر میشود. داشتن بیمه مسافرتی برای برخی مقصدها اجباری است و برای برخی دیگر اختیاری است.
سایر اصطلاحات بار و مدارک
- بار همراه (Carry-on Luggage): چمدان یا کیفی که با خودتان در هواپیما میبرید (وزن و ابعاد آن محدود است).
- بار تحویلی (Checked Baggage): چمدانی که در فرودگاه تحویل میدهید و در محفظه بار هواپیما جا به جا میشود.
- بار اضافه وزن (Overweight Baggage): باری که از حد مجاز بیشتر است و برایش هزینه اضافه دریافت میشود.
- محل تحویل بار(Baggage Claim): سالنی در فرودگاه مقصد که چمدان ها را روی نوار گردان تحویل میگیرید.
- اداره مهاجرت (Immigration): مرحله ای که پاسپورت و ویزای شما هنگام ورود به کشور مقصد بررسی میشود.
- گمرک (Customs): بازرسی بار و اظهار کالا هنگام ورود. آوردن بعضی اقلام، مثل دارو، مواد غذایی یا مبلغ زیاد پول، محدودیت دارد.
اصطلاحات مربوط به برنامه سفر
- آیتنری (Itinerary): برنامه روز به روز سفر، شامل زمان پروازها، بازدیدها و برنامه های هر روز.
- تور لیدر (Tour Leader) و گاید (Guide): تور لیدر مدیر و هماهنگ کننده سفر است و معمولا از کشور مبدا همراه گروه میآید. او کارهایی مثل هماهنگی با هتل و ترانسفر و حل مشکلات مسافران را انجام میدهد. گاید راهنمای محلی مقصد است و درباره تاریخ و جاذبه ها توضیح میدهد.
- سیتی تور (City Tour): گشت شهری برای دیدن مهم ترین جاذبه های مقصد
- زمان آزاد (Free Time): بازه ای که برنامه مشخصی ندارید و خودتان تصمیم میگیرید.
- گشت اختیاری (Optional Tour): بازدید یا فعالیتی که جزو تور نیست و اگر بخواهید باید هزینه جداگانه پرداخت کنید.
چطور بین تورها انتخاب کنیم؟
پس از آشنایی با اصطلاحات رایج تور، توجه به نکات زیر کمک میکند تا تورها را دقیق تر مقایسه کنید:
- خدمات شامل و غیر شامل را کنار هم بخوانید. دو تور با قیمت های متفاوت ممکن است خدمات متفاوتی داشته باشند.
- شرایط کنسلی را پیش از پرداخت بپرسید و مکتوب بگیرید.
- نوع پرواز را مشخص کنید. پرواز مستقیم یا ترانزیتی، چارتر یا سیستمی و ساعت دقیق پروازها.
- درباره هزینه های جانبی مانند مالیاتش، بیمه، تخت اضافه و گشت های اختیاری سوال بپرسید.
- موقعیت هتل را روی نقشه ببینید، نه فقط ستاره های آن را.
- به نظرات مسافران قبلی توجه کنید و فقط به توضیحات تبلیغاتی اکتفا نکنید.
- زمان مناسب برای رزرو را در نظر بگیرید. رزرو زودتر اغلب گزینه های بیشتری میدهد.

کلام آخر
آشنایی با اصطلاحات رایج تور به مسافر کمک میکند که آگهی های تبلیغاتی را دقیق تر بخواند، تورها را با یکدیگر مقایسه کند و از هزینه های اضافی و اشتباهات دور بماند. از نوع تور و سرویس هتل گرفته تا ویزا، واچر و شرایط کنسلی، هر اصطلاحی که میدانید یک ابهام کمتر در مسیر خرید است.
سوالات متداول
ترانسفر جا به جایی زمینی بین فرودگاه و هتل است، اما ترانزیت توقف بین دو پرواز در مسیر سفر است.
معمولا بعد از قطعی شدن رزرو و پرداخت کامل، پیش از تاریخ سفر ارسال میشود. زمان دقیق را هنگام خرید از آژانس بپرسید.
یعنی اتاق به همراه صبحانه، ناهار و شام جزو خدمات نیست.
خیر. لند تور فقط خدمات زمینی مثل هتل، ترانسفر و گشت را شامل میشود و بلیط را باید جداگانه تهیه کنید.
بسته به قوانین آژانس، ایرلاین و هتل فرق میکند و معمولا با نزدیک شدن به تاریخ سفر بیشتر میشود. شرایط دقیق را پیش از پرداخت بخوانید.